Kredi Faizi Nasıl Hesaplanır?
Aylık faiz oranı ile yıllık maliyet aynı şey değildir. Annüite formülünün nasıl çalıştığını adım adım inceleyin.
Eşit taksitli kredide faiz mantığı
Türkiye'de bireysel krediler ağırlıkla eşit taksitli (annüite) çalışır. Bu yöntemde her ay aynı tutarı ödersiniz, ancak bu tutarın içindeki faiz ve ana para payları sürekli değişir.
Temel kural tek cümledir: faiz, her ay o ayın başındaki kalan ana para üzerinden hesaplanır. Borç azaldıkça faiz azalır. Taksit sabit kaldığı için, azalan faizin bıraktığı boşluk ana paraya gider ve borç giderek hızlanan bir tempoyla erir.
Annüite formülü
T = P × [ r × (1 + r)n ] / [ (1 + r)n − 1 ]
Formülde T aylık taksiti, P kredi tutarını, r aylık faiz oranını (ondalık olarak) ve n vadeyi ay cinsinden gösterir.
Tüketici kredilerinde bu formüle girilen r, ham faiz oranı değildir. Faiz üzerine KKDF ve BSMV eklendiği için önce vergilerle düzeltilmiş bir oran bulunur, taksit bu oranla hesaplanır. Aksi hâlde bulunan taksit gerçek ödemenin altında kalır.
Adım adım örnek hesaplama
100.000 TL, 12 ay, aylık %3 faiz örneğini elle takip edelim.
1. Adım — faiz oranını vergilerle düzeltin. Tüketici kredisinde faize KKDF ve BSMV eklendiği için hesapta kullanılan efektif oran %3 × (1 + 0,15 + 0,10) = %3,75 olur.
2. Adım — annüite formülünü uygulayın. Sabit taksit bu efektif oranla bulunur ve ₺10.501,23 çıkar.
3. Adım — ilk ayı ayrıştırın. Kalan ana para 100.000 TL olduğundan o ayın faizi 100.000 × %3 = ₺3.000,00. Bunun üzerinden KKDF ₺450,00, BSMV ₺300,00 hesaplanır. Taksitten bu üç kalem düşülünce ana paraya giden tutar ₺6.751,23 olur.
4. Adım — kalan borcu güncelleyin ve tekrarlayın. Yeni bakiye ₺93.248,77. İkinci ayın faizi bu bakiye üzerinden işler ve ₺2.797,46 olur; ana para payı ₺7.004,40 düzeyine çıkar. Aynı döngü 12 ay boyunca sürer ve son taksitte bakiye tam olarak sıfırlanır.
Aylık faiz mi, yıllık faiz mi?
Aylık %3 faizin yıllık karşılığı için üç farklı rakam dolaşır ve üçü de aynı şeyi ölçmez:
| Ölçüt | Değer | Ne anlatır |
|---|---|---|
| Basit yıllık faiz | %36 | Aylık oran × 12. Bileşik etkiyi ve vergiyi yok sayar. |
| Bileşik yıllık faiz | %42,58 | Faizin faizini hesaba katar, vergiyi katmaz. |
| Tahmini yıllık maliyet oranı | %55,55 | Vergiler ve girilen masraflar dâhil gerçek yük. |
Bu yüzden "aylık %3" ifadesi tek başına karşılaştırma için yetersizdir. İki teklifi kıyaslarken toplam geri ödemeye ve masraflar dâhil yıllık maliyet oranına bakmak daha güvenlidir.
Hesaplama neden bankanınkinden biraz farklı çıkar?
Bu araç ay bazlı çalışır ve her ayı eşit kabul eder. Bankalar ise faizi çoğu zaman gün sayısına göre işletir. Kullandırım tarihi ile ilk taksit tarihi arasındaki gün farkı, ay uzunluklarının değişkenliği ve kuruş yuvarlama tercihleri küçük sapmalar yaratır.
İkinci kaynak, taksite dâhil edilen ek kalemlerdir. Bazı bankalar hayat sigortası primini taksitin içine yerleştirir; bu durumda ödeme planındaki tutar burada gördüğünüzden yüksek olur. Bu sitede tahsis ücreti ve sigorta gibi kalemler taksite gömülmez, toplam maliyette ayrı gösterilir.
Sonuç olarak buradaki rakamlar planlama için doğru bir yaklaşıklık verir; bağlayıcı olan bankanın size sunduğu resmî ödeme planıdır.
Sıkça sorulan sorular
Kredi faizi formülü nedir?
Eşit taksitli kredilerde T = P × [r(1+r)ⁿ] / [(1+r)ⁿ − 1] formülü kullanılır. P kredi tutarı, r aylık faiz oranı, n vade sayısıdır.
Faiz hangi tutar üzerinden işler?
Her ay, o ayın başındaki kalan ana para üzerinden. Ödedikçe bakiye düştüğü için faiz de düşer.
Aylık faizi yıllığa çevirmek için 12 ile çarpmak yeterli mi?
Kaba bir fikir verir ama eksiktir. Bileşik etki ve vergiler hesaba katıldığında gerçek yıllık maliyet daha yüksektir.
Vergiler formülün neresine girer?
Faiz oranı önce KKDF ve BSMV ile düzeltilir, taksit bu düzeltilmiş oranla hesaplanır. Sonra her taksit faiz, KKDF, BSMV ve ana para olarak ayrıştırılır.
Ödeme planının sonunda neden tam olarak sıfır çıkıyor?
Aylık tutarlar kuruşa yuvarlandığı için küçük farklar birikir. Son taksitte kalan bakiye tam kapatılır, böylece plan sıfırla biter.
Faiz oranı sabit mi kalır?
Bu araç sabit faizli krediyi varsayar. Değişken faizli bir üründe oran dönemsel olarak güncellenir ve taksit değişebilir.
Hesaplama hakkında
Bu hesaplama, standart eşit taksitli kredi (annüite) formülü ve sayfada belirtilen vergi varsayımları kullanılarak oluşturulur. Faiz, KKDF ve BSMV her taksit için ayrı ayrı hesaplanır; ödeme planının sonunda kalan ana para sıfırlanır.
Vergi oranları ve masraf varsayımları tek bir kural dosyasından yönetilir. Mevzuat değiştiğinde hesaplama motoru ve içerikler aynı anda güncellenir. Bankaların uyguladığı yöntem, gün sayısı hesabı ve ücretlendirme farklılıkları nedeniyle sonuçlar bankanın ödeme planından sapabilir.
- Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası — Faiz ve kredi istatistikleri
- Gelir İdaresi Başkanlığı — Gider Vergileri (BSMV) mevzuatı
- T.C. Ticaret Bakanlığı — Tüketici kredisi ücret ve masraf düzenlemeleri
- Resmî Gazete — Yürürlükteki mevzuat metinleri
Diğer hesaplama araçları
Aynı motoru kullanan diğer araçlar
Bu hesaplama bilgilendirme amaçlı tahmini bir sonuçtur. Bankaların faiz hesaplama yöntemleri, vergiler, tahsis ücretleri, sigorta giderleri ve diğer masraflar nedeniyle gerçek kredi maliyeti farklılık gösterebilir. Bu site banka veya kredi kuruluşu değildir ve kredi teklifi sunmaz.